Dekret opublikowany 25 września 2025 r. ustanawia kompleksowy system rejestracji, finansowania, nadzoru i organizacji zgromadzeń podmiotów politycznych w Koronie Wschodniego Królestwa Estelli. Dokument ustanawia Biuro Gubernatora Koronnego (BGK) jako centralny organ prowadzący jawne rejestry, przeprowadzający audyty oraz nadzorujący przejrzystość finansową partii i ugrupowań
Najważniejsze postanowienia
Rejestracja partii: wymóg statutu, programu i listy założycieli (min. 3 osoby z różnych regionów); decyzja BGK w 30 dni, domniemane zatwierdzenie przy braku decyzji.
Rejestracja ugrupowań: uproszczona procedura na podstawie 3 podpisów; wpis w rejestrze w 14 dni przy braku decyzji; zakaz stosowania kar wewnętrznych przez ugrupowania.
Jawność finansowa: obowiązek szczegółowych sprawozdań do BGK; progi ujawniania darczyńców i zasady publicznego finansowania ustalane wspólnie przez Kongres i BGK.
Limity kampanii: górne limity wydatków kampanijnych; obowiązek oznaczania źródła finansowania materiałów promocyjnych
Kontrola i sankcje: audyty ad hoc; sankcje administracyjne i karne za finansowanie zewnętrzne zagrażające suwerenności.
Zgromadzenia polityczne: obowiązek zgłoszenia na 48 godzin przed; wyjątki w nagłych przypadkach; ingerencje możliwe przy realnym zagrożeniu porządku publicznego.
Role organów państwa: Kongres jako ustawodawca wykonawczy nadzorujący finansowanie; Gubernator ma kompetencje administracyjne i możliwość podejmowania decyzji tymczasowych w sytuacjach nadzwyczajnych
Co się zmienia w praktyce
Rejestracja organizacji politycznych zostaje znormalizowana i przyspieszona poprzez mechanizmy „domniemanej zgody” przy braku decyzji BGK, co może zwiększyć liczbę formalnie działających ugrupowań.
Silne umocowanie BGK jako centrum kontroli finansowej podnosi wagę audytów i przejrzystości, ale przesuwa dużą władzę administracyjną w ręce biura podległego Gubernatorowi.
Nowe regulacje o finansowaniu zagranicznym i sankcjach karnych znacząco rozszerzają mechanizmy ochrony suwerenności politycznej, co może prowadzić do sporów prawnych o granice pojęcia „działania przeciw interesom Korony”.
Dekret porządkuje ramy prawne funkcjonowania życia partyjnego i finansowania politycznego, wprowadzając mechanizmy zwiększające przejrzystość i narzędzia ochrony suwerenności. Jego skuteczność zależeć będzie od szczegółowych rozporządzeń wykonawczych, praktyki BGK i równowagi między ochroną porządku publicznego a gwarancjami wolności politycznej. Najbliższe miesiące przyniosą pierwsze testy tych zasad w praktyce administracyjnej i sądowej — warto obserwować pierwsze decyzje.
