Kiedy wydawało się, że Rusowia nieuchronnie zmierza ku republice, na scenę wkroczyła postać ciesząca się ogromnym szacunkiem. Maria Fiodorowna Romadonowa, wdowa po cesarzu Aleksandrze I, zadeklarowała gotowość przejęcia władzy. To „opcja atomowa”, która może uratować monarchię, poświęcając jednocześnie panowanie obecnego cesarza.
Most zamiast muru
Cesarzowa Matka, dotąd unikająca politycznych sporów, wystosowała niezwykle wyważone orędzie do narodu. Przyznała w nim, że milczenie byłoby dziś „wygodą”, na którą państwo nie może sobie pozwolić.
„Słyszę głos protestujących. Rozumiem ich gniew i ich niecierpliwość” – oświadczyła Maria Fiodorowna, pozycjonując się jako mediator. Jej oferta jest jasna: jeśli Senat Rządzący uzna to za konieczne dla stabilizacji kraju, jest gotowa przyjąć koronę jako akt odpowiedzialności za losy dynastii i narodu.
„Obiecuję obecność i decyzje”
Wypowiedź Marii Fiodorowny uderza bezpośrednio w najsłabszy punkt jej syna, Wilhelma Zygmunta I – jego nieobecność i bierność. Cesarzowa Matka obiecała to, czego najbardziej brakuje obywatelom: obecność, decyzje i dialog. „Pierwszym obowiązkiem władzy jest słuchać. Drugim — działać” – te słowa brzmią jak surowa recenzja rządów obecnego cesarza, wystawiona przez własną matkę.
Republika czy „Nowa Monarchia”?
Deklaracja Marii Fiodorowny stawia barona Bojana Karenina i ruch protestacyjny w nowej sytuacji. Z jednej strony Karenin domagał się „rządzenia albo odejścia”, z drugiej strony ostrzegał, że alternatywą jest republika. Pojawienie się Cesarzowej Matki oferuje trzecią drogę: zachowanie ciągłości historycznej przy jednoczesnej całkowitej zmianie stylu sprawowania władzy.
Głos Skarlandu i sumienie narodu
Dla Patriarchy Bazylego oraz wiernych, deklaracja Cesarzowej Matki może być postrzegana jako odpowiedź na modlitwy o pokój. Maria Fiodorowna zaoferowała siebie jako „most”, co wpisuje się w apel o unikanie przemocy i szukanie porozumienia.
Czy Senat Rządzący zdecyduje się na detronizację Wilhelma Zygmunta I na rzecz jego matki? Czy naród zaufa kobiecie, która stała w cieniu, ale teraz decyduje się na heroiczny krok w imię ratowania państwa? Roskwa wstrzymała oddech.
