„Pomiędzy Wiernością a Podporządkowaniem” — Sobór Kościoła Świętego Rzeczpospolitej Obojga Narodów i unia z Rotrią

Latem 2025 roku odbył się pierwszy Sobór Kościoła Świętego w Rzeczpospolitej Obojga Narodów — wydarzenie długo wyczekiwane przez duchowieństwo i wiernych.
Jego celem było określenie dalszej drogi duchowej wspólnoty, reformy organizacyjne, a także decyzja w sprawie jednego z najbardziej kontrowersyjnych tematów: podporządkowania Kościołowi Rotryjskiemu.
Choć finalnie większość uczestników przyjęła uchwałę o unii, duch tego postanowienia pozostaje przedmiotem kontrowersji.

Między duchową wspólnotą a niezależnością

Połączenie z Kościołem Rotryjskim zaprezentowano podczas soboru jako historyczny krok ku jedności duchowej chrześcijaństwa mikronacyjnego.
W uchwale soborowej podkreślano wspólny fundament wiary, chęć powrotu do wspólnoty oraz możliwość wzmocnienia pozycji Kościoła Świętego dzięki kanonicznej jedności z patriarchą Rotrii.

Jednak nie wszyscy podzielali ten entuzjazm. W trakcie soboru pojawiły się głosy wyraźnego niepokoju. Przeciwnicy zjednoczenia ostrzegali przed ryzykiem utraty niezależności organizacyjnej, utrwaleniem dominacji hierarchicznej władzy rotryjskiej oraz potencjalną marginalizacją lokalnej duchowości i tradycji Rzeczpospolitej. Podnoszono też wątpliwości co do realnych korzyści duchowych z unii, wskazując, że może ona służyć raczej celom politycznym niż eklezjalnym.

Urbino — głos sprzeciwu

Najwyraźniejszym znakiem podziału była postawa Urbino, która wyłamała się z decyzji soboru, zachowując niezależność wobec uchwały o unii. Akt ten został uznany przez część komentatorów za przejaw odwagi , przez innych — za bolesne rozdarcie jedności i odrzucenie braterskiego gestu.
Urbino i jego władza ma podstawy do zgłaszania swoich obaw w związku z okropnymi relacjami pomiędzy nimi a Rotrią oraz chęcią celebrowania chrześcijaństwa we wspólnocie dużo bardziej otwartej i protestantyzującej.
Decyzja Urbino ukazała istotny problem strukturalny: choć sobór był reprezentatywny, to nie wszyscy czuli się związani jego postanowieniami. Tym samym nie można stwierdzić, że wszyscy obywatele RON byli jednoznaczni w sprawie podporządkowania Kościoła Świętego Kościołowi Rotrii.

Ku przyszłości z pytaniem „kim jesteśmy?”

Sobór zakończył się formalnym przyjęciem unii, jednak nie zakończył debaty. Rozpoczął nowy etap refleksji nad tożsamością Kościoła Świętego, który teraz, podporządkowaując się rotryjskiemu zwierzchnictwu, musi odnaleźc się na nowo.

Niektórzy duchowni i świeccy obawiają się, że „duch Rzeczpospolitej” może zniknąć w obliczu podporządkowania się rotryjskiemu porządkowi. Inni wskazują, że unia nie musi oznaczać uległości, lecz może stać się okazją do dialogu i wymiany.
Niezależnie od przyszłych interpretacji, sobór ten pozostanie momentem przełomowym.
Pytania, które wybrzmiewają dziś po tym soborze to: czy możliwa jest jedność bez utraty tożsamości podporządkowując się Rotrii ? Czy Kościół nie powinien być synodalny jak w pierwszych wiekach chrześcijaństwa ? Czy należy podążać za absolutną władzą Patriarchy ?

Przyszłość pokaże jak dalsze losu obu Kościołów się potoczą.